سه است اوّل غلّه و ميوه و مانند ان و سبزيها جائز نيست بيع هيچيك ازينها پيش از ظهور بر يكسال و زياده و تنها و با چيزى ديگر به شرط بريدن و گذاشتن و اگر انرا صلاح نشده چون زياده از يكسال يا با چيزى ديگر از اصل درخت و غير ان يا به شرط بريدن فروشند صحيح باشد و بدون يكى ازينسه چيز مكروه است و بعضى جائز نداشته‌اند و پيدا شدن صلاح در خرما انست كه رنگ بگيرد و در انگور كه غوره ببندد و در باقى ميوها انكه شكوفه بريزد و دانه سخت كند و در سبزيها همچو خيار و بادنجان و خربزه و تره‌ها انكه ظاهر گردد و ببندد و جائز است بيع زراعت كه خوشه كرده باشد ايستاده باشد يا درو كرده و پيش از خوشه به شرط انكه ببرد يا بگذارد تا محل درو و بيع تره و اسپست يكچيدن و زياده و بيع خيار و توت يك بريدن و زياده و چون زراعت خصيل بفروشد كه درو كند و غوره و ميوه كه بچيند واجب باشد بر مشترى كه ببرد پس اگر نبرد بايع را رسد كه ببرد يا طلب اجرت كند و جائز نيست بيع خرما بر درخت بخرما و بيع زراعت بغلّه كه از انجا باشد مگر يكدرخت كه از انديگرى در خانهء اينكس باشد كه جائز است انرا حرز نمايند و حاصل ان را بخرما قبول كند دوّم حيوانات از ادمى و غير ادمى امّا ادمى را مالك ميشوند چون اسير كنند او را بسبب كفر اصلى و بعد از ان بندگى سرايت كند به اولاد و ذرّيت او و اگر چه مسلمان شوند مادام كه ازاد نشوند و بعد از ان بانتقال و به ولادت در ملك ملكيّت حاصل مىشود و مالك مىشود مرد هر خويش و بيگانه را غير از يازده كس پدر و مادر و جد و جدهء مادرى و پدرى هر چند بالا رود و فرزند پسر باشد يا دختر و فرزند فرزند هر چند نشيب رود و خواهر و عمه و خاله و دختر خواهر و دختر برادر و هر مرديكه مالك مىشود يكى ازينها را ازاد شود بر او فى الحال و مالك مىشود زن هر كس غير از پدران و مادران هر چند كه بالا رود و فرزندان هر چند نشيب رود و مكروه است خويشى كه غير ازينها باشد و خويشان رضاعى حكم نسبى دارند و انچه از دار الحرب ميگيرند به غير اذن امام ازادى و غير ان از ان امام است خاصّة ليكن رخصت است شيعيان را در حال غيبت مالك شدن ان و وطى كردن و اگر چه تمام از ان امام باشد يا بعضى واجب نيست اخراج حصّهء غير امام از انجا و فرقى نيست كه مسلمان اسير كرده باشد يا كافر و هر كه اقرار كند به بندگى و حريّت او معلوم نباشد قبول كنند و اگر مسلمان شود بندهء كافرى انرا بمسلمانى فروشند و از كسى كه مشهور است ببندگى دعوى حريّت قبول نكنند الّا بگواه و مكروه است اطفال از مادران جدا كردن پيش از هفت سالگى و نزديكى كردن با زنيكه از زنا متولّد شده و كنيزيكه وطى كرده باشند واجب است كه او را استبرا نمايند پيش از بيع بيكحيض يا بچهل و پنجروز تا معلوم شود كه ابستن نيست و همچنين مشترى استبرا نمايد و ساقط مىشود استبراء مشترى اگر معتمدى گويد كه استبرا شده يا ان كنيز ملك زنى باشد يا ائسه يا كوچك باشد يا حامل يا حايض باشد و حرام است ابستن را وطى كردن پيش از چهار ماه و ده روز و مكروه است بعد از ان پس اگر وطى كند عزل كند و اگر عزل نكند مكروه